Keukenla

 

Tijdens de laatste voorjaarsschoonmaak oftewel opruimwoede hebben we thuis ook de indeling van de keukenkastjes veranderd. Want dat kon en mocht allemaal wel wat efficiënter en gestructureerder volgens mijn vrouw. Dus nu staan keurig de pannen bij de pannen en haal je ook niet meer je handen open aan een verdwaald mes in de keukenla met roerspatels. Tot zover het goede nieuws.

Toch is het voor mij, en met name ’s ochtends, de zoektocht alleen maar groter geworden.  Daar waar ik eerst geroutineerd met mijn linkerhand de la optrok en moeiteloos het gewenste stuk gereedschap tevoorschijn toverde, tref ik nu de plastic bakjes aan. Ik vroeg me laatst af hoe dit gewoontegedrag (‘conditionering’) eigenlijk werkt. Want honden hebben dit ook. Niet dat met die keukenla natuurlijk, maar wel met veel ander gedrag. Bijvoorbeeld het uitvallen naar andere honden. Ze zijn er ooit met een reden aan begonnen en doen het nu ‘gewoon’. Het is een vast onderdeel geworden van hun leven. Maar waarom?

 

Er zijn twee belangrijke redenen waarom mens en dier gewoontegedrag ontwikkelen. De eerste is dat het gedrag iets oplevert. Stel u voor dat u zich iedere ochtend ging afvragen welke sok u het eerste zou aantrekken, vervolgens welk been het eerst de broek in gaat en dan komen de schoenen nog, de jas en noem maar op. Het is inmiddels al bijna middag voordat u een beetje gekleed de deur uit kan. Het gewoontegedrag levert u dus gemak- en tijdswinst op. De tweede reden is dat uw hersenen ongemerkt snelkoppelingen maken (neurologische verbindingen), waardoor u niet meer het lange denktraject met alle keuzes hoeft af te leggen. Ze leiden u rechtstreeks naar het bekende en succesvolle gedrag.

 

Voor honden geldt precies hetzelfde. De hond die andere honden eng vindt, heeft een keer uitgevonden dat als je heel stoer gaat blaffen die andere hond weggaat. Dat is mooi…dan de volgende keer nog maar eerder en harder blaffen dus. En de hersenen maken ondertussen weer die nieuwe snelkoppelingen aan.

Daarom is het zo moeilijk om gewoontegedrag bij uzelf en uw hond te veranderen. U zult niet alleen voor nieuw gedrag een goede nieuwe beloning moeten vinden. Maar het duurt ook nog eens honderden keren voordat uw hersenen (of die van uw hond) die oude, stevige snelkoppelingen vervangen voor nieuwe. Al met al een tijdrovend en ingewikkeld klusje.

Probeert u het morgenochtend maar eens. Eerst die tweede sok en dan pas de eerste. Ik ben benieuwd hoe snel u er aan bent gewend. Ondertussen leg ik toch maar de spullen in de keukenkastjes weer op hun oude plaats.